(untitled) (Melayu:Jurnal Antarabangsa Dunia Melayu, 2015)
Sejarah kewujudan Langkasuka dan Patani telah lama menjadi bahan penelitian para sarjana, khususnya dalam hubungan sebagai salah sebuah tamadun awal di Asia Tenggara. Sebahagian daripada kajian bertitik tolak daripada catatan para pengembara China, India, Arab dan Eropah yang pernah sampai ke Alam Melayu pada masa silam. Walau bagaimanapun, masyarakat tempatan turut mempunyai maklumat yang tersendiri tentang sejarah dan asal usul Langkasuka dan Patani, termasuk yang bersumber daripada tradisi lisan dan persuratan. Sebahagian daripada hasil persuratan telah pun diterbitkan sebagai Hikayat Patani dan Hikayat Merong Mahawangsa, dan sebahagiannya masih wujud dalam bentuk manuskrip Jawi yang belum banyak dibicarakan lagi. Penelitian awal mendapati, maklumat daripada masyarakat tempatan mempunyai pelbagai persamaan dan perbezaan berbanding dengan sumber yang lain, dan hal ini mengundang perbahasan yang kritis terhadapnya. Makalah ini membahaskan Tarikh Fathani yang telah dihasilkan oleh Syeikh Faqih Ali bin Muhammad bin Shafiuddin di Patani sekitar abad ke-17 yang lalu. Kewujudan Tarikh Fathani telah mencetuskan beberapa pandangan baharu tentang asal usul Langkasuka dan Patani yang menarik untuk dibicarakan, sekali gus dapat memperkukuh atau mempersoalkan kerelevanan naskhah Melayu sebagai sumber sejarah sosiobudaya bangsa. Kata kunci: Tarikh Fathani, Langkasuka, Patani, manuskrip Jawi